Czym jest tytuł egzekucyjny?

W pierwszej kolejności warto wyjaśnić, czym jest tytuł egzekucyjny. Najprościej rzecz ujmując, jest to dokument urzędowy, w której określone jest, kto jest wierzycielem, a kto dłużnikiem. Oprócz tego dokument ten zawiera informację na temat wysokości roszczenia. Innymi słowy, tytuł wykonawczy pozwala na stwierdzenie istnienia i zakresu roszczenia. 

Kolejna istotna informacja związana jest z tym, jak długo jest ważny tytuł wykonawczy. Samo istnienie tytułu egzekucyjnego nie oznacza, że wierzyciel może dochodzić roszczenia bez ograniczeń czasowych. Co do zasady, tytuł wykonawczy przedawnia się po sześciu latach. Upływ sześciu lat pozbawia wierzyciela prawa do dochodzenia roszczeń, chyba że dojdzie do przerwania biegu terminu przedawnienia. Jeżeli jednak tytuł ten dotyczy świadczeń okresowych, takich jak odsetki lub czynsz, do przedawnienia może dojść już po trzech latach. Kwestię tę reguluje art. 125 Kodeksu cywilnego. 

Jakie wymogi musi spełniać tytuł egzekucyjny?

Aby dokument mógł zostać uznany za tytuł wykonawczy, musi spełniać określone wymogi. Kluczowe znaczenie ma tutaj dokładne określenie stron, a zatem dłużnika i wierzyciela, a także wysokości i zakresu roszczenia. Oprócz określenia świadczenia, tytuł egzekucyjny powinien być sformułowany w sposób jasny i precyzyjny, niepozostawiający wątpliwości co do możliwości jego wykonania. 

Tym samym nie każdy wyrok sądowy może zostać uznany za tytuł wykonawczy. To samo dotyczy ugód – nie każda z nich może nadawać się do egzekucji. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem, który nie tylko określi, czy dany dokument jest tytułem wykonawczym, ale też pomoże w dochodzeniu roszczenia. Ma to znaczenie między innymi  w przypadku spraw gospodarczych w Gdańsku. 

Co może być tytułem egzekucyjnym?

Zgodnie z art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego, tytułami egzekucyjnymi są:

• prawomocne bądź podlegające natychmiastowemu wykonaniu orzeczenia sądu, a także ugody zawarte przed sądem, 
• prawomocne, a także te, które na mocy ustawy podlegają wykonaniu orzeczenia referendarza sądowego,
• inne orzeczenia, ugody i akty notarialne, które podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej, 
• ugody zawarte przed mediatorem,
• określone akty notarialne, jeśli z treści tytułu egzekucyjnego wynika, że dłużnik poddał się egzekucji. 

Czym jest Europejski Tytuł Egzekucyjny?

Dochodzenie roszczeń może skomplikować się w sytuacji, kiedy dłużnik pochodzi z innego kraju. Właśnie dlatego powstał Europejski Tytuł Egzekucyjny. Jest to instrument prawny funkcjonujący na obszarze Unii Europejskiej, który umożliwia łatwiejsze dochodzenie wierzytelności pomiędzy państwami członkowskimi. 

Jego głównym celem jest uproszczenie procedury uznawania orzeczeń sądowych wydanych w jednym kraju UE na terytorium innego państwa członkowskiego. Dzięki temu wierzyciel może skuteczniej dochodzić należności od zagranicznego dłużnika bez konieczności przeprowadzania procedury uznawania i stwierdzania wykonalności wyroku w kraju dłużnika. Rozwiązanie to znacząco przyspieszyło transgraniczną windykację należności w Europie i ograniczyło formalności związane z egzekwowaniem wyroków zagranicznych.

Należy jednak pamiętać, że Europejski Tytuł Egzekucyjny dotyczy przede wszystkim roszczeń bezspornych. Oznacza to, że dłużnik nie zakwestionował zobowiązania albo wyraźnie je uznał. Innymi słowy, dłużnik poddał się egzekucji. W przeciwnym wypadku procedura dochodzenia roszczeń i wszczęcia egzekucji może być o wiele bardziej skomplikowana, w związku z czym skorzystanie z pomocy prawnej może okazać się niezbędne. 

Czym jest tytuł wykonawczy?

Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który nie tylko stwierdza istnienie roszczenia, ale też jest podstawą do rozpoczęcia postępowania. Jak wynika z art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego, to właśnie tytuł wykonawczy jest podstawą egzekucji. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny, który jest zaopatrzony w klauzulę wykonalności – chyba że ustawa stanowi inaczej. 

Tak naprawdę dopiero tytuł wykonawczy umożliwia komornikowi rozpoczęcie egzekucji. Należy bowiem mieć świadomość, że sam wyrok sądu nie jest wystarczający do zajęcia rachunku bankowego czy wynagrodzenia dłużnika, a także do żadnej innej formy odzyskania roszczenia. Konieczne jest uzyskanie dodatkowego potwierdzenia ze strony sądu, że dokument nadaje się do wykonania. To właśnie tytuł wykonawczy. 

Jakie są rodzaje tytułów wykonawczych?

Rodzaje tytułów wykonawczych z nadaną klauzulę wykonalności uzależnione są od rodzaju dokumentu, który stanowi podstawę egzekucji. 

• Mogą to być sądowe tytuły wykonawcze, takie jak orzeczenie sądu prawomocne lub ugoda sądowa z nadaną klauzulę wykonalności czy nakaz zapłaty z taką klauzulą. 
• Innym rodzajem są notarialne tytuły wykonawcze, jak akt notarialny, który zawiera oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji i zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Tutaj także wskazana jest objęta tytułem egzekucyjnym wierzytelność.
• Istnieją także administracyjne tytuły wykonawcze. Są one wystawiane przez odpowiednie organy egzekucyjne, jak ZUS czy Urząd Skarbowy. Celem ich wystawienia jest dochodzenie należności pieniężnych. Może to być na przykład mandat, w przypadku którego mamy do czynienia z dłużnikiem osobistym. Administracyjne tytuły wykonawcze funkcjonują na odrębnych zasadach i dotyczą przede wszystkim zobowiązań podatkowych lub należności wobec organów państwowych.
• W przypadku egzekucji pomiędzy krajami UE, wystawiany jest Europejski tytuł wykonawczy, który także posiada klauzulę wykonalności. 

Co to jest klauzula wykonalności i kiedy jest potrzebna?

Kluczowe znaczenie w przypadku odzyskiwania roszczenia ma nadana klauzula wykonalności. Wiele osób jednak nie do końca wie, czym taka klauzula wykonalności jest w praktyce. Otóż jest to urzędowe potwierdzenie, że dany tytuł egzekucyjny może zostać wykonany w drodze egzekucji komorniczej.

Sąd zazwyczaj nadaje klauzulę wykonalności na wniosek wierzyciela. W niektórych przypadkach następuje to automatycznie, szczególnie gdy przepisy przewidują natychmiastową wykonalność orzeczenia.

Nadana klauzula wykonalności powinna zawierać informacje na temat organu zajmującego się sprawą, dane stron, czyli dłużnika i wierzyciela, datę nadania, a także – co najważniejsze – potwierdzenie wykonalności. Proces odbywa się na mocy postanowienia sądu wydanego w danej sprawie.

Tytuł egzekucyjny a tytuł wykonawczy – jakie są różnice?

Zrozumienie różnic pomiędzy tytułem egzekucyjnym a tytułem wykonawczym może mieć istotne znaczenie przy dochodzeniu roszczenia. Jak są najważniejsze różnice pomiędzy nimi?

Warto wiedzieć, że w praktyce każdy tytuł wykonawczy jest jednocześnie tytułem egzekucyjnym, ale nie każdy tytuł egzekucyjny staje się automatycznie tytułem wykonawczym. 

Kiedy można wszcząć postępowanie egzekucyjne?

Postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte po uzyskaniu tytułu wykonawczego i nadaniu klauzuli wykonalności. Jeśli więc wierzyciel otrzymał tytuł egzekucyjny, który zaopatrzony został w klauzulę wykonalności, dysponuje tytułem wykonawczym. Na tej podstawie może skontaktować się z komornikiem, który zajmie się odzyskiwaniem roszczenia. 

To, w jaki sposób będzie przebiegało postępowanie egzekucyjne, uzależnione jest od wielu czynników. Przed nawiązaniem kontaktu z komornikiem warto porozmawiać z adwokatem w Gdańsku, który specjalizuje się w tego typu sprawach. Wierzyciel może bowiem wskazać sposób egzekucji oraz składniki majątku, z których komornik ma prowadzić działania. 

Dodatkowo bardzo ważne jest poprawne sformułowanie wniosku egzekucyjne. Wszelkie błędy czy niedopełnienie formalności mogą opóźnić rozpoczęcie działań, co jednocześnie sprawie, że odzyskanie roszczenia także nastąpi w późniejszym terminie. 

Tytuł egzekucyjny a tytuł wykonawczy – podsumowanie

Zrozumienie różnic pomiędzy tytułem egzekucyjnym a wykonawczym ma ogromny wpływ na to, jak będzie przebiegało postępowanie egzekucyjne i czy zakończy się ono sukcesem. Odpowiednie dokumenty stanowią podstawę do rozpoczęcia działań przez komornika. Jednocześnie sprawy związane z odzyskiwaniem należności bywają bardzo złożone, dlatego skorzystanie z pomocy profesjonalnego prawnika może okazać się najlepszym rozwiązaniem. 

Najczęściej zadawane pytania o tytuł egzekucyjny i wykonawczy (FAQ)

Kwestia różnic pomiędzy tytułem wykonawczym a tytułem egzekucyjnym nadal budzi wiele wątpliwości. Właśnie dlatego postanowiliśmy przygotować odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. 

Czy tytuł wykonawczy to to samo co tytuł egzekucyjny?

Nie. Tytuł egzekucyjny potwierdza istnienie obowiązku, np. zapłaty długu, natomiast tytuł wykonawczy to tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności. Dopiero tytuł wykonawczy pozwala komornikowi wszcząć egzekucję.

Czy nakaz zapłaty to tytuł egzekucyjny?

Tak. Prawomocny nakaz zapłaty jest tytułem egzekucyjnym. Aby stał się podstawą egzekucji komorniczej, musi nadaną klauzulę wykonalności i stać się tytułem wykonawczym.

Kiedy starać się o uzyskanie tytułu wykonawczego?

O uzyskanie tytułu wykonawczego warto wystąpić po uprawomocnieniu się wyroku lub nakazu zapłaty, gdy dłużnik nie reguluje zobowiązania dobrowolnie. Im szybciej wierzyciel uzyska klauzulę wykonalności, tym większa szansa na skuteczną egzekucję.

Kiedy sąd nadaje klauzulę wykonalności?

Klauzulę wykonalności nadaje sąd po stwierdzeniu, że orzeczenie nadaje się do wykonania. Najczęściej następuje to na wniosek wierzyciela po uprawomocnieniu się wyroku lub nakazu zapłaty.

Czy komornik może wszcząć egzekucję z nadaną klauzulą wykonalności?

Tak. Komornik może rozpocząć egzekucję wyłącznie po utworzeniu tytułu wykonawczego, czyli dokumentu, któremu nadano klauzulę wykonalności. Może to być tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Jeśli wierzyciel przedstawi dokument, komornik może przystąpić do pracy.

Czy dłużnik może podważyć klauzulę wykonalności?

Tak. Dłużnik może złożyć zażalenie lub powództwo przeciwegzekucyjne, jeśli uważa, że niesłusznie nadano klauzulę wykonalności albo zobowiązanie już wygasło.

Jakie są koszty egzekucji po uchyleniu tytułu wykonawczego?

Po uchyleniu tytułu wykonawczego koszty egzekucji mogą obciążyć wierzyciela, zwłaszcza jeśli egzekucja okazała się bezzasadna. W praktyce sąd ocenia okoliczności sprawy i decyduje, kto powinien ponieść wydatki związane z działaniami komornika.

The post Tytuł egzekucyjny a tytuł wykonawczy appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.

Co to jest umowa dożywocia?

Warto zacząć od wyjaśnienia, czym dokładnie jest umowa dożywocia. Otóż jest to umowa, która polega na przekazaniu własności nieruchomości na rzecz określonej osoby, w zamian za zagwarantowanie jej dotychczasowemu właścicielowi tzw. dożywotniego utrzymania. Z tego też względu jest to prawo o charakterze osobistym, które dodatkowo jest niezbywalne oraz nie podlega dziedziczeniu, ponieważ przysługuje konkretnej osobie. 

W ostatnich latach popularność umowy dożywocia nieco zmalała, jednak wiele osób nadal korzysta z tego rozwiązania. Z jednej strony pozwala ono na przekazanie majątku, na przykład nieruchomości, konkretnej osobie. Z drugiej natomiast umożliwia zapewnienie sobie opieki – a przynajmniej takie jest założenie. 

Co oznacza dożywotnie utrzymanie?

Dożywotnie utrzymanie to nic innego jak zapewnienie dożywotnikowi miejsca zamieszkania (niekoniecznie na terenie należącej do niego wcześniej nieruchomości), utrzymania, opieki oraz innych świadczeń wskazanych w umowie. Strony mogą je dobrowolnie rozszerzyć. Kodeks cywilny broni interesów dożywotnika w podstawowym zakresie.

Należy jednak pamiętać, że ograniczone są one minimalnymi wymogami. Zgodnie z orzecznictwem przede wszystkim należy zadbać o to, aby dożywotnik miał dostęp do światła i opału, wyżywienia oraz należy zapewnić mu pielęgnację i pomoc w razie pogorszenia się stanu zdrowia i w chorobie.

Przeczytaj również: Korzystanie z mieszkania zmarłego

W jakim celu zawiera się umowę dożywocia?

Podstawowym celem zawierania umowy dożywocia jest zawarcie porozumienia pomiędzy stronami. Osoba, która otrzyma majątek w ramach umowy, musi zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie. Na ogół jest to członek rodziny, choć nie zawsze. Opieka ta obejmować może zapewnienie miejsca zamieszkania, wyżywienia, leków czy opieki medycznej. 

Jednocześnie ta osoba, która otrzyma opiekę, przekazuje swój majątek. Seniorzy często posiadają wartościowe nieruchomości, lecz jednocześnie obawiają się samotności, problemów zdrowotnych oraz braku wsparcia. Dzięki umowie dożywocia mogą przekazać majątek jeszcze za życia i jednocześnie zagwarantować sobie opiekę. 

Dla wielu osób prawo dożywocia jest rozwiązaniem, które wydaje się najprostsze. Nie ma tu bowiem konieczności sporządzania testamentu czy przeprowadzania postępowania spadkowego, a przede wszystkim – poszukiwania odpłatnej opieki. Oczywiście każda sytuacja jest inna, jednak dla wielu osób nadal to umowa dożywocia jest najlepszym rozwiązaniem. 

Kim są strony umowy dożywocia?

Jedną ze stron umowy prawa dożywocia jest tzw. dożywotnik. Jest to osoba, która obecnie jest właścicielem nieruchomości i decyduje się na jej zbycie na rzecz drugiej strony umowy. Drugą stroną natomiast jest nabywca nieruchomości, nazywany inaczej zobowiązanym. Osoba taka nabywa nieruchomość w zamian za sprawowanie opieki nad dożywotnikiem. 

Choć z reguły stronami są członkowie rodziny, na przykład dziecko i rodzic, wnuk lub babcia czy dziadek, nie ma obowiązku, aby strony umowy dożywocia były ze sobą spokrewnione. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, na zawarcie takiej umowy może zdecydować się każdy, nie tylko członkowie rodziny. 

Jakie są obowiązki stron umowy dożywocia?

Jedną z kwestii, które budzą szczególnie dużo wątpliwości w przypadku prawa dożywocia, są obowiązki spoczywające na stronach umowy dożywocia. Każde ze stron ma pewne zobowiązania. Warto dowiedzieć się więcej na ich temat jeszcze przed podpisaniem takiej umowy. 

Obowiązki dla dożywotnika 

Podstawowym obowiązkiem dożywotnika jest przeniesienie własności nieruchomości na nabywcę. W zasadzie osoba taka nie ma żadnych dodatkowych obowiązków, ponieważ to dożywotnik przejmuje pełną odpowiedzialność za jego utrzymanie i spełnienie jego potrzeb życiowych. Oczywiście kluczowe znaczenie mają tutaj zapisy w umowie. Jeśli oczekiwania stron w zakresie obowiązków dożywotnika są inne, wszystko to powinno zostać szczegółowo opisane w umowie dożywocia. 

Obowiązki dla nabywcy nieruchomości

Jeśli strony w umowie nie ustalą świadczeń, jakie będą przysługiwać dożywotnikowi z tytułu umowy, przyjmuje się, że nabywca nieruchomości ma obowiązek utrzymania zbywcy, a zatem musi:

• przyjąć dożywotnika jako domownika,
• zapewnić mu odpowiednie wyżywienie, ubranie, mieszkanie, światło i opał,
• dostarczyć wszystko to, co pozwoli na spełnienie zbywcy nieruchomości,
• zapewnić odpowiednią pomoc medyczną i pielęgnację w przypadku choroby czy niesamodzielności.

Gdy dożywotnik umrze, nabywca nieruchomości musi sprawić mu pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Kwestie te uregulowane są w przepisach Kodeksu cywilnego.

Jak sporządzić umowę dożywocia?

Sporządzenie umowy prawa dożywocia wymaga starannego przygotowania i analizy skutków prawnych. Niedoprecyzowanie zapisów może prowadzić do wieloletnich sporów sądowych. Właśnie dlatego osoby, które chcą skorzystać z takiego rozwiązania, w pierwszej kolejności powinny porozmawiać z adwokatem w Gdańsku. Przeanalizuje on sytuację i pomoże w sporządzeniu umowy, która zabezpieczy interesy każdej ze stron. Tym samym pomoże w uniknięciu ewentualnych sporów związanych z przedmiotem umowy dożywocia i służebnością mieszkania. Niestety, nieprecyzyjne zapisy w umowie dożywocia często są powodem konfliktów pomiędzy stronami, dlatego warto zrobić wszystko, aby uniknąć tego rodzaju nieporozumień. 

Kluczowe znaczenie ma dokładne określenie świadczeń nabywcy nieruchomości. Warto wskazać nie tylko ogólne obowiązki, ale także sposób ich wykonywania. Ważne jest, aby dożywotnik określił, czego potrzebuje. Z kolei nabywca powinien mieć świadomość, że obowiązki mogą być sprawowane przez wiele lat, co może mieć istotny wpływ na codziennie funkcjonowanie – na pracę, rodzinę czy ewentualne wyjazdy.

Jeśli potrzebujesz rozmowy z doświadczonym prawnikiem na temat umowy o dożywocie, zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą: prawo spadkowe Gdańsk 

W jakiej formie należy zawrzeć umowę dożywocia?

Istotą umowy dożywocia jest przeniesienie własności nieruchomości. Każda umowa w tym przedmiocie wymaga sporządzenia jej w formie aktu notarialnego. Zatem, aby czynność prawna dokonywana w ramach tej umowy była w pełni skuteczna, należy udać się do kancelarii notarialnej. Wówczas sporządzi on umowę dożywocia w przewidzianej przez przepisy formie.

Jeśli potrzebujesz pomocy w zrozumieniu terminu, jakim jest umowa dożywocia, zapraszamy do skontaktowania się z naszą kancelarią prawną w Gdyni.

Co zawiera umowa o dożywocie?

Prawidłowo sporządzona umowa prawa dożywocia powinna zawierać następujące elementy:

• dane stron, czyli nabywcy i zbywcy nieruchomości,
• opis nieruchomości, której własność zostanie przeniesiona na nabywcę, 
• zakres obowiązków, które sprawować będzie nabywca, 
• zakres, w jakim strony będą korzystały z danej nieruchomości aż do śmierci dożywotnika, 
• wszelkie postanowienia dodatkowe. 

Dobrym rozwiązaniem jest umieszczenie w umowie istotnych zapisów, związanych z tym, jak sprawowana będzie opieka, jaki będzie zakres codziennej pomocy, wsparcia medycznej, a nawet to, jak będzie wyglądał pogrzeb dożywotnika po jego śmierci. 

Jakie są koszty podpisania umowy dożywocia?

Koszty zawarcia umowy o dożywocie zależą przede wszystkim od wartości nieruchomości przekazanej w ramach umowy dożywocia. W skład wydatków wchodzą:

• taksa notarialna,
• podatek od czynności cywilnoprawnych,
• opłaty sądowe za wpis do księgi wieczystej,
• wypisy aktu notarialnego.

Wysokość taksy notarialnej regulują przepisy prawa. Im wyższa wartość nieruchomości, tym większe koszty sporządzenia aktu.

Dla wielu rodzin istotne znaczenie ma fakt, że umowa dożywocia może być korzystniejsza podatkowo niż inne formy przeniesienia prawa własności nieruchomości, choć oczywiście kwestię tę należy odpowiednio przeanalizować. Wszystko zależy od sytuacji danej rodziny, a także od tego, jakie mogą być roszczenia innych spadkobierców. 

Jakie są skutki prawne podpisania umowy dożywocia?

Najważniejszym skutkiem jest trwałe przeniesienie własności nieruchomości na nabywcę. Dożywotnik przestaje być właścicielem, ale zachowuje prawo do świadczeń określonych w umowie.

Prawo dożywocia obciąża nieruchomość. To bardzo istotna informacja. Oznacza to, że nawet jeśli nabywca sprzeda dom lub mieszkanie, nowy właściciel nadal będzie zobowiązany do respektowania praw dożywotnika.

W praktyce banki ostrożnie podchodzą do kredytowania nieruchomości obciążonych dożywociem. Może to wpływać na późniejszą możliwość sprzedaży lub ustanowienia hipoteki, a taki stan rzeczy może utrzymać się do śmierci dożywotnika.

Czy umowa może zostać zmieniona lub rozwiązana?

Choć umowa o dożywocie ma charakter trwały, przepisy przewidują możliwość jej modyfikacji albo rozwiązania w wyjątkowych sytuacjach.

Zamiana dożywocia na rentę dożywotnią

Jeżeli pomiędzy stronami dochodzi do poważnych konfliktów uniemożliwiających dalsze wspólne funkcjonowanie, sąd może zamienić obowiązki wynikające z umowy na świadczenie pieniężne. Następuje wtedy rozwiązanie umowy.

W praktyce oznacza to, że nabywca – zamiast sprawowania osobistej opieki – wypłaca dożywotnikowi określoną kwotę. Jest to renta. Rozwiązanie to stosowane jest szczególnie wtedy, gdy relacje rodzinne uległy trwałemu pogorszeniu.

Sąd ustala wysokość dożywotniej renty odpowiadającej wartości świadczeń wynikających z umowy oraz potrzeb dożywotnika.

Rozwiązanie umowy dożywocia w wyjątkowych przypadkach

Rozwiązanie umowy dożywocia następuje wyjątkowo rzadko. Sąd może zdecydować o takim kroku wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy dalsze utrzymywanie stosunku prawnego jest niemożliwe.

Najczęściej chodzi o przypadki rażącego zaniedbywania obowiązków wobec dożywotnika, przemocy psychicznej lub fizycznej czy całkowitego zerwania więzi rodzinnych.

Rozwiązanie umowy skutkuje powrotem własności nieruchomości do dożywotnika. Każda sprawa analizowana jest jednak indywidualnie. Co więcej, tego typu sprawy są niezwykle skomplikowane, dlatego niezbędne może okazać się skorzystanie z pomocy prawnej. 

Czym różni się umowa o dożywocie od darowizny?

Wiele osób zastanawia się nad tym, czy właściwie prawo dożywocia różni się od darowizny. Oczywiście kluczowa różnica związana jest z obowiązkiem sprawowania opieki nad dożywotnikiem. 

Co więcej, umowa darowizny ma charakter nieodpłatny. Obdarowany nie musi zapewniać darczyńcy utrzymania ani opieki. W przypadku umowy dożywocia świadczenia nabywcy stanowią obowiązkowy element umowy.

Różnice dotyczą również zachowku. Darowizna może zostać doliczona do schedy spadkowej, natomiast dożywocie co do zasady traktowane jest inaczej.

Przeczytaj także: Darowizna – co to jest i jak ją odwołać? 

Umowa o dożywocie a zachowek

Kwestia zachowku również budzi wiele wątpliwości. Nabywcy często obawiają się obowiązku zapłaty zachowku innym spadkobiercom. Jak to wygląda w praktyce? Czy słusznie wiele rodzin decyduje się na umowę dożywocia, aby zapobiec konieczności wypłaty zachowku? 

Co do zasady nieruchomość przekazana na podstawie umowy dożywocia nie jest doliczana do masy spadkowej przy obliczaniu zachowku. Oznacza to, że osoby pominięte przy przekazaniu majątku mają ograniczone możliwości dochodzenia roszczeń.

Sądy analizują jednak rzeczywisty charakter umowy. Jeżeli okaże się, że świadczenia nabywcy były fikcyjne, może dojść do zakwestionowania czynności prawnej. Właśnie dlatego tak ważne jest rzeczywiste wykonywanie obowiązków wynikających z umowy.

O konsekwencjach związanych z umową darowizny w świetle roszczenia o zachowek przeczytasz w naszym wpisie: Zachowek – co to jest, komu przysługuje i jak go obliczyć? 

Umowa o dożywocie z następcą

Umowa prawa dożywocia jest szczególnie popularna w rodzinach, zajmujących się prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Bardzo często to właśnie taka umowa jest pierwszym wyborem. Takie rozwiązanie pozwala zachować ciągłość prowadzenia gospodarstwa i uniknąć podziału majątku pomiędzy wielu spadkobierców. Następca przejmuje ziemię, budynki oraz obowiązki wobec rodziców lub dziadków. Osoby starsze mogą więc liczyć na dożywotnią opiekę. Co więcej, mają możliwość doglądania gospodarstwa, które prowadzili przez całe swoje życie, co także ma ogromne znaczenie. 

Jakie są zalety i wady tej formy umowy?

Umowa dożywocia niesie ze sobą wiele korzyści, ale wiąże się też z pewnymi ryzykami. Z perspektywy dożywotnika największą zaletą jest bezpieczeństwo i gwarancja opieki do końca życia. Umowa daje także możliwość uporządkowania kwestii majątkowych jeszcze za życia. Senior nie musi więc obawiać się, co też stanie się z jego majątkiem. 

Dla nabywcy korzyścią jest uzyskanie prawa własności nieruchomości bez konieczności oczekiwania na postępowanie spadkowe. Często pozwala to uniknąć sporów rodzinnych.

Jednocześnie problemem mogą stać się konflikty pomiędzy stronami. Wieloletnie wspólne zamieszkiwanie bywa źródłem napięć, szczególnie gdy obowiązki nie zostały jasno określone. 

Ryzykiem dla nabywcy w przypadku umowy o dożywocie jest również długoterminowy charakter zobowiązań. Obowiązek opieki może trwać przez wiele lat i wiązać się z wysokimi kosztami – nie tylko finansowymi. Opieka nad osobą starszą często wymaga wielu wyrzeczeń. Co więcej, osoby takie często czują się osamotnione w opiece nad starszym rodzicem. Nie mogą bowiem liczyć na pomoc rodzeństwa czy innych członków rodziny, ponieważ to one otrzymały daną nieruchomość. Wszystko to może sprawiać, że nabywca będzie ponosił ogromny koszt emocjonalny – i to przez wiele lat. 

Na czym polega umowa dożywocia – podsumowanie

Nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że umowa dożywocia to skuteczne narzędzie zabezpieczenia interesów osób starszych i jednoczesnego przekazania nieruchomości wybranej osobie. Umowa taka łączy elementy prawa majątkowego i rodzinnego, tworząc szczególną relację opartą na wzajemnych świadczeniach.

Największą zaletą tej konstrukcji pozostaje możliwość zapewnienia dożywotnikowi opieki oraz spokojnego życia bez utraty poczucia bezpieczeństwa. Jednocześnie umowa wymaga ogromnego zaufania pomiędzy stronami i precyzyjnego określenia obowiązków. To z kolei wiąże się z koniecznością skorzystania z pomocy prawnej – najlepiej na początkowym etapie, gdy strony dokonują szczegółowych ustaleń. 

Najczęściej zadawane pytania o umowę dożywocia (FAQ)

Umowa o dożywocie nadal jest dość popularnym rozwiązaniem. Właśnie dlatego postanowiliśmy odpowiedzieć na najczęściej zadawane pytania. 

Czym jest umowa dożywocia?

Umowa dożywocia to umowa zawierana w formie aktu notarialnego, w której właściciel nieruchomości przekazuje ją innej osobie w zamian za dożywotnie utrzymanie i opiekę.

Czy można zmienić umowę dożywocia po jej zawarciu?

Tak, zmiana umowy jest możliwa za zgodą obu stron albo na mocy wyroku sądu, np. poprzez zamianę obowiązków opiekuńczych na rentę dożywotnią.

Co to znaczy „dożywotnie utrzymanie”?

„Dożywotnie utrzymanie” oznacza obowiązek zapewnienia dożywotnikowi m.in. mieszkania, wyżywienia, opieki, pomocy w chorobie oraz godnego pochówku.

Kto jest właścicielem mieszkania przy umowie dożywocia?

Po podpisaniu aktu notarialnego właścicielem staje się nabywca nieruchomości, natomiast dożywotnik zachowuje prawa określone w umowie.

Czy od umowy dożywocia trzeba zapłacić podatek?

Tak, umowa dożywocia podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz wiąże się z kosztami notarialnymi i sądowymi.

Kiedy umowa dożywocia jest nieważna?

Umowa jest nieważna przede wszystkim wtedy, gdy nie została zawarta w formie aktu notarialnego albo jedna ze stron działała bez świadomości lub pod przymusem.

Jakie są wady umowy dożywocia?

Największe wady to ryzyko konfliktów między stronami, długotrwałe obowiązki nabywcy oraz trudności związane ze sprzedażą nieruchomości obciążonej dożywociem.

Co jest lepsze, darowizna czy umowa dożywocia?

To zależy od sytuacji rodzinnej i majątkowej. Umowa o dożywocie lepiej zabezpiecza osobę starszą, natomiast darowizna jest prostsza, ale nie daje gwarancji opieki.

Co z umową dożywocia w przypadku śmierci nabywcy?

Po śmierci nabywcy nieruchomości obowiązki wynikające z umowy przechodzą na jego spadkobierców lub kolejnego właściciela nieruchomości.

The post Na czym polega umowa dożywocia? appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.

Czym jest ubezwłasnowolnienie i kiedy się je stosuje?

W pierwszej kolejności warto wyjaśnić, na czym dokładnie polega ubezwłasnowolnienie. Jest to częściowe lub całkowite pozbawienie danej osoby prawa do wykonywania czynności prawnych. Jeśli ktoś nie jest w stanie samodzielnie kierować swoim postępowaniem, na przykład z powodu choroby psychicznej czy uzależnienia, ubezwłasnowolnienie może być najkorzystniejszym rozwiązaniem. Co ważne, o ubezwłasnowolnieniu w każdym przypadku decyduje sąd. 

Kwestię ubezwłasnowolnienia reguluje między innymi Kodeks cywilny, zgodnie z którym: 

Art.  13. [Ubezwłasnowolnienie całkowite]

• 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.
• 2. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską.

Kiedy konieczne jest szybkie ubezwłasnowolnienie?

Sprawy o ubezwłasnowolnienie bywają bardzo skomplikowane, dlatego sąd musi bardzo wnikliwie zbadać, czy w danym przypadku ubezwłasnowolnienie rzeczywiście jest uzasadnione. Pozbawienie danej osoby praw do samodzielnego podejmowania decyzji ma wiele poważnych konsekwencji, dlatego kluczowe jest, aby przesłanki nie budziły wątpliwości co do tego, że takie rozstrzygnięcie będzie w pełni słuszne.

W tego typu sprawach często duże znaczenie ma czas. Jeśli dana osoba podejmuje działania, które mogą szkodzić jej interesom – a nawet zagrażać jej zdrowiu i życiu – liczy się każdy dzień. W takich przypadkach najlepsze jest sprawne i szybkie ubezwłasnowolnienie. Mowa tutaj między innymi o sytuacjach, w których: 

• ktoś podejmuje decyzje zagrażające jego majątkowi lub zdrowiu i ważne jest, aby osoba taka jak najszybciej straciła możliwość samodzielnego decydowania o istotnych dla siebie sprawach, 
• istnieje ryzyko wykorzystania tej osoby przez innych, co także może wiązać się ze szkodą dla jej finansów, a w niektórych przypadkach także zdrowia, 
• stan zdrowia gwałtownie się pogarsza – mowa tutaj przede wszystkim o różnego typu schorzeniach psychicznych, które wpływają na racjonalność podejmowanych decyzji.

Każda sprawa dotycząca ubezwłasnowolnienia jest inna, właśnie dlatego ważne jest przedstawienie w sądzie wszystkich istotnych informacji na temat uczestnika postępowania – jego stanu zdrowia, finansów, dotychczas podejmowanych decyzji, które miały fatalne skutki czy kroków, które osoba taka może podjąć w przyszłości. 

Jeśli chodzi o szybkie ubezwłasnowolnienie, rozsądne może być skorzystanie z pomocy prawnika rodzinnego w Gdańsku, który specjalizuje się w tego typu postępowaniach. Odpowiednia wiedza i doświadczenie mogą skrócić czas trwania postępowania, a tym samym przyczynić się do szybszego wydania przez sąd rozstrzygnięcia w sprawie ubezwłasnowolnienia. Co więcej, dzięki pomocy prawnej stres towarzyszący sprawie sądowej może zostać w pewnym stopniu ograniczony, co w przypadku tak trudnych pod kątem emocjonalnym spraw ma bardzo duże znaczenie. 

Jak wygląda postępowanie o szybkie ubezwłasnowolnienie?

Proces rozpoczyna się od złożenia wniosku do sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy sprawa. To moment decydujący. Kompletność i rzetelność dokumentacji oraz przedstawiona argumentacja mają bezpośredni wpływ na tempo działania sądu.

Po wpłynięciu wniosku sąd dokonuje wstępnej analizy. Jeżeli dokument jest kompletny i zawiera przekonujące uzasadnienie, możliwe jest szybkie podjęcie dalszych czynności. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku szybkie podjęcie działań w odpowiedzi na zaistniałą sytuację.

Etapy postępowania sądowego

Postępowanie o ubezwłasnowolnienie składa się z kilku kluczowych faz. Najpierw sąd przeprowadza analizę formalną wniosku. Następnie zarządza przeprowadzenie dowodów, w tym opinii biegłych lekarzy psychiatrów i psychologów.

Kolejnym etapem jest wysłuchanie osoby, której dotyczy sprawa, o ile jej stan na to pozwala. To moment niezwykle istotny, ponieważ sąd musi ocenić rzeczywisty poziom zdolności do kierowania własnym postępowaniem.

Na końcu zapada orzeczenie. Może ono dotyczyć ubezwłasnowolnienia całkowitego lub częściowego. W przypadku działania w trybie przyspieszonym kluczowe jest, aby wszystkie etapy przebiegały bez zbędnych opóźnień.

Kim jest doradca tymczasowy i jakie jest jego zadanie? 

W tym procesie istotną rolę odgrywa również instytucja doradcy tymczasowego. To rozwiązanie o charakterze zabezpieczającym, które może zostać zastosowane jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy.

Doradca tymczasowy pełni funkcję przejściową, doraźną w postępowaniu. Jego zadaniem jest ochrona interesów osoby, wobec której toczy się postępowanie. Może on podejmować decyzje dotyczące majątku, reprezentować tę osobę przed różnymi instytucjami oraz zapobiegać działaniom, które mogłyby pogorszyć jej sytuację.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli postępowanie nadal trwa, sytuacja osoby objętej sprawą zostaje szybko uporządkowana i objęta bieżącym nadzorem. 

Ile trwa postępowanie o szybkie ubezwłasnowolnienie?

Standardowo postępowanie o ubezwłasnowolnienie może trwać od kilku miesięcy do nawet roku. Wszystko zależy od tego, jak bardzo skomplikowana jest dana sprawa. Jeśli okoliczności są jednoznaczne, sąd może sprawnie podjąć decyzję. Co więcej, w przypadku dobrze przygotowanego wniosku oraz zastosowania instytucji doradcy tymczasowego możliwe jest znaczące skrócenie tego okresu.

W praktyce pierwsze decyzje zabezpieczające mogą zapaść w ciągu kilku tygodni. To właśnie moment ustanowienia doradcy tymczasowego stanowi przełom. Ostateczne orzeczenie nadal wymaga czasu, głównie ze względu na konieczność uzyskania opinii biegłych, jednak realna ochrona interesów uczestnika postępowania następuje znacznie wcześniej.

Jak przygotować skuteczny wniosek – praktyczne wskazówki

Jednym z kluczowych elementów postępowania o ubezwłasnowolnienie jest właściwe przygotowanie dokumentacji. Na co warto zwrócić uwagę, aby wniosek był skuteczny? 

Dobrze przygotowana dokumentacja medyczna

Dokumentacja medyczna to fundament całego postępowania. Im bardziej aktualna i szczegółowa, tym lepiej. Opinie lekarzy specjalistów, historia leczenia, wyniki badań – wszystko to buduje wiarygodność wniosku.

W praktyce warto zadbać o to, aby dokumenty były spójne i jednoznaczne. Każda nieścisłość może wydłużyć postępowanie. Co więcej, w wielu przypadkach wystarczy przedstawienie kilku najważniejszych dokumentów, które świadczą o tym, że dana osoba ma poważne problemy natury psychicznej. 

Argumentacja oparta na faktach

Skuteczny wniosek nie opiera się na emocjach, lecz na faktach – liczą się konkretne zdarzenia, daty czy sytuacje. Im bardziej precyzyjny opis, tym łatwiej sądowi podjąć decyzję. Doświadczony prawnik, który udziela porad prawnych w Gdańsku, może pomóc w skonstruowaniu wniosku, który będzie dla sądu jasny i rzeczowy. Samodzielne przygotowanie dokumentu może bowiem okazać się zbyt trudne, szczególnie jeśli bliska osoba od dawna zmaga się z problemami. 

Jednocześnie warto pokazać nie tylko stan obecny, ale także dynamikę pogarszania się sytuacji. To często kluczowy element uzasadniający pilność sprawy. Krótki opis tego, jak sytuacja wyglądała w przeszłości i jak wygląda obecnie, może być dla sądu ważną informacją wpływającą na ostateczną decyzję o szybkim ubezwłasnowolnieniu. 

Szybkie ubezwłasnowolnienie – podsumowanie

Jak widać, sprawy dotyczące szybkiego ubezwłasnowolnienia bywają bardzo skomplikowane. W większości przypadku warto skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika, który zapewni niezbędne wsparcie na każdym etapie takiej sprawy. 

Co istotne, nie warto zbyt długo zwlekać z rozpoczęciem postępowania. Jeśli dana osoba cierpi na poważne zaburzenia psychiczne lub zmaga się z trudnym nałogiem, szybkie ubezwłasnowolnienie może być jedynym skutecznym sposobem na uchronienie jej przed negatywnymi konsekwencjami podejmowanych działań. To także szansa na unormowanie sytuacji i stworzenie bezpiecznych warunków do powrotu do zdrowia. Choć decyzja o ubezwłasnowolnieniu bliskiej osoby jest trudna, czasem jest to jedyne wyjście – a ostateczną decyzję podejmuje sąd, po dokonaniu dokładnej analizy sytuacji danej osoby. 

Najczęściej zadawane pytania o szybkie ubezwłasnowolnienie

Wiele osób zwraca się do nas z pytaniami o ubezwłasnowolnienie. Trudno się temu dziwić, ponieważ rozwiązanie to budzi nie tylko wątpliwości, ale też silne emocje. Właśnie dlatego przygotowaliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. 

Na czym polega szybkie ubezwłasnowolnienie?

Polega ono na maksymalnym przyspieszeniu postępowania sądowego poprzez złożenie dobrze przygotowanego wniosku oraz wnioskowanie o ustanowienie doradcy tymczasowego, który już na początku zabezpiecza interesy osoby wymagającej ochrony.

Czy można przyspieszyć ubezwłasnowolnienie?

Tak, poprzez dostarczenie kompletnej dokumentacji medycznej, precyzyjne uzasadnienie wniosku oraz aktywne uczestnictwo w postępowaniu można znacząco skrócić czas rozpoznania sprawy.

Ile trwa postępowanie o ubezwłasnowolnienie?

Zazwyczaj trwa od kilku miesięcy do około roku, jednak pierwsze decyzje zabezpieczające, jak ustanowienie doradcy tymczasowego, mogą zapaść już w ciągu kilku tygodni.

Czy można ubezwłasnowolnić kogoś bez jego wiedzy?

Nie w pełni – sąd co do zasady musi wysłuchać taką osobę, o ile jej stan zdrowia na to pozwala, jednak postępowanie może zostać wszczęte bez jej zgody i inicjatywy.

Źródło:

https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-13

The post Szybkie ubezwłasnowolnienie – kiedy jest możliwe? appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.

Czym jest rozdzielność majątkowa?

Rozdzielność majątkowa jest umową majątkową małżeńską, która staje się coraz bardziej popularne. W przypadku rozdzielności każdy z małżonków posiada własny majątek. Nie obowiązuje tutaj wspólność majątkowa, a zatem małżonkowie samodzielnie zarządzają swoim majątkiem, nie ponosząc odpowiedzialności za decyzje drugiej osoby. Dotyczy to także przedmiotów majątkowych nabytych już w trakcie związku małżeńskiego, a zatem po podpisaniu umowy majątkowe, tzw. intercyzy.

W praktyce rozdzielność oznacza, że wszystko, co nabywa dana osoba, staje się jej osobistą własnością. Drugi małżonek nie ma żadnych praw do tego, co zostało nabyte. Przypomnijmy, że w przypadku wspólności majątkowej wszystko, co zostanie nabyte po zawarciu związku małżeńskiego, zaczyna należeć do majątku wspólnego. 

Rozdzielność majątkowa a wspólny dom – czy to możliwe?

Wiele osób, rozważających ustanowienie rozdzielności majątkowej, ma obawy co do zakupu nieruchomości. Czy posiadanie wspólnego mieszkania w przypadku rozdzielności jest możliwe? Zdecydowanie tak. Małżonkowie mogą być współwłaścicielami domu, nawet jeżeli ich majątki zostały formalnie rozdzielone. 

Dom kupiony przez jednego z małżonków

Kluczowy wpływ na to, kto będzie właścicielem domu, ma moment jego zakupu oraz forma finansowania. Jeśli dom został zakupiony przez jednego z małżonków z jego własnych środków, jest to majątek osobisty. Nie podlega on podziałowi w przypadku rozwodu, nawet jeśli drugi małżonek również mieszkał w tym domu. 

Dom kupiony wspólnie przez małżonków

Inaczej wygląda to w sytuacji, gdy małżonkowie wspólnie zakupili dom. Mamy wtedy do czynienia z tzw. współwłasnością ułamkową. Proporcje mogą być różne, w zależności od ustaleń i wkładu finansowego małżonków. W przypadku sprzedaży domu (a także innych przedmiotów majątkowych) każda z osób otrzymuje taką część uzyskanych środków, jaka została określona w formie aktu notarialnego.

Rozdzielność majątkowa a wspólne zamieszkanie

Istnieje wiele mitów i błędnych przekonań związanych z rozdzielnością majątkową. Należy wiedzieć, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby małżonkowie, którzy zdecydowali się na takie rozwiązanie, mieszkali razem. Na ogół właśnie tak się dzieje. Nawet jeśli właścicielem domu czy mieszkania jest jeden z małżonków, mieszkają w nim razem – sami lub z dziećmi, wspólnie ponosząc wszelkie koszty życia czy utrzymania tej nieruchomości. 

Co istotne, nawet jeśli dom stanowi własność tylko jednego z małżonków, drugi małżonek – jako członek rodziny – nadal ma prawo w nim mieszkać. W praktyce oznacza to, że nie można go po prostu usunąć z domu bez przeprowadzenia odpowiednich procedur prawnych. Więcej informacji na ten temat może udzielić prawnik rozwodowy w Gdańsku, specjalizujący się w kwestiach związanych ze wspólnością i rozdzielnością majątkową.

Wspólne zamieszkanie przy ustanowieniu rozdzielności majątkowej wygląda bardzo podobnie jak w standardowym modelu małżeństwa, gdzie małżonkowie wybierają wspólność majątkową. Różnice pojawiają się dopiero w sytuacjach konfliktowych, zwłaszcza przy rozwodzie, sprzedaży nieruchomości lub innych przedmiotów majątkowych.

Jakie są zasady zarządzania wspólną nieruchomością przy rozdzielności majątkowej?

Wszystko zależy od ustaleń pomiędzy małżonkami w czasie trwania małżeństwa. Jeżeli jednak nieruchomość należy do obojga małżonków w ramach współwłasności ułamkowej, oboje podejmują strategiczne decyzje, związane na przykład ze sprzedażą domu, ustanowieniem hipoteki czy jego przebudową. 

Jeśli chodzi o codzienne życie, każda z osób korzysta z nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem. Dotyczy to także drobnych napraw. Nie ma tutaj znaczenia, jaki jest udział małżonków w nieruchomości. 

Podział wspólnego domu przy rozdzielności majątkowej a rozwód

Nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że ustanowienie rozdzielności majątkowej w istotny sposób ułatwia podział majątku przy rozwodzie. Sprawa wygląda o wiele prościej niż przy ustroju wspólności majątkowej, gdzie sprawy o podział majątku wspólnego potrafią być bardzo skomplikowane. 

Jeśli dom należy tylko do jednego z małżonków, a zatem stanowi majątek osobisty małżonka, druga osoba nie może domagać się jego podziału. Wyjątkiem są sytuacje, gdy osoba taka udowodni w sądzie, że poniosła znaczne nakłady finansowe na daną nieruchomość w trakcie małżeństwa.

W sytuacji, gdy małżonkowie byli współwłaścicielami domu, istnieje kilka możliwości. Nieruchomość można sprzedać, a uzyskane środki podzielić pomiędzy każdego z małżonków na części określone w akcie notarialnym. Jeżeli jedna z osób w dalszym ciągu chce zamieszkiwać w nieruchomości, może spłacić drugą osobę zgodnie z wartością udziałów. Istnieje też opcja fizycznego podziału nieruchomości, jednak w praktyce jest ona trudna i rzadko stosowana. 

Zachęcamy też do zapoznania się z artykułem na temat przymusowej rozdzielności majątkowej.

Wspólny kredyt hipoteczny a umowa rozdzielności majątkowej

Zaciągnięcie kredytu hipotecznego w sytuacji, gdy małżonkowie zdecydowali się na rozdzielność, jest jak najbardziej możliwe. Co więcej, banki preferują sytuację, gdy na tego typu zobowiązanie decydują się dwie osoby, a nie jedna. Zwiększa to bowiem prawdopodobieństwo, że kredyt będzie spłacany, nawet jeśli jedna z osób znajdzie się trudnej sytuacji finansowej. Jednocześnie wpływa to na poprawę zdolności kredytowej.

Oczywiście bardzo ważne jest dokładne przeanalizowanie umowy kredytu hipotecznego. Musi ona być skonstruowana w taki sposób, aby interesy każdego z kredytobiorców były zabezpieczone, także na wypadek sprzedaży nieruchomości czy rozwodu. W tym przypadku warto skorzystać z porady prawnej w Gdańsku, ponieważ profesjonalne wsparcie może okazać się niezwykle cenne przy zawieraniu umowy związanej z wieloletnim kredytem hipotecznym. 

Warto zapoznać się także z poradnikiem wyjaśniającym, czy przy rozdzielności majątkowej żona odpowiada za długi męża.

Rozdzielność majątkowa a wspólny dom – podsumowanie

Jak widać, choć kwestie związane z rozdzielnością majątkową i wspólnym domem budzą wiele wątpliwości, w niektórych przypadkach taka forma ustroju majątkowego może sporo ułatwiać. Najważniejsze jest tutaj znalezienie rozwiązania, które będzie satysfakcjonujące dla każdej ze stron. W sytuacji, gdy jedna z osób dysponuje znacznym majątkiem lub prowadzi obarczoną ryzykiem finansowym działalność, rozdzielność dla każdego z małżonków może być najlepszym wyborem. Ogromne znaczenie ma to także w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. Jednocześnie nie ma to wpływu na możliwość zakupu wspólnej nieruchomości, a także na to, jak będzie wyglądało codzienne życie małżonków w tym domu. W przypadku rozdzielności majątkowej i braku wspólnego majątku, rozwód także może być mniej problematyczny.

Najczęściej zadawane pytania o wspólny dom przy rozdzielności majątkowej

Kwestia ustanowienia rozdzielności majątkowej, majątku osobistego każdego z małżonków i zakupu wspólnej nieruchomości budzi wiele wątpliwości. Właśnie dlatego postanowiliśmy odpowiedzieć na najczęściej zadawane pytania. 

Czy przy rozdzielności majątkowej można mieć wspólny dom?

Tak, rozdzielność majątkową nie jest żadną przeszkodą do tego, aby małżonkowie posiadali wspólną nieruchomość. W takim przypadku mówimy o współwłasności ułamkowej. 

Kto jest właścicielem domu przy rozdzielności majątkowej?

Nieruchomość może należeć do majątku osobistego jednej z osób. Może ona też być własnością wspólną w sytuacji, gdy została nabyta przez dwie osoby. 

Czy małżonek może mieszkać w domu drugiego małżonka?

Oczywiście, że tak. Jeśli nieruchomość należy do majątku osobistego jednego z małżonków, druga osoba może tam mieszkać i użytkować dom lub mieszkanie w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i z ustaleniami małżonków. 

Czy przy rozwodzie dzieli się dom przy rozdzielności majątkowej?

Tak, rozdzielność majątkowa przy rozwodzie jest bardzo dużym ułatwieniem. Jeśli dom należy do majątku osobistego jednej z osób, druga osoba nie ma do niego żadnych praw. Jeżeli natomiast dom jest współwłasnością, zostaje on podzielony w częściach określonych w akcie notarialnym. 

Czy rozdzielność majątkowa chroni przed długami współmałżonka?

Tak. Przy rozdzielności majątkowej każdy z małżonków samodzielnie ponosi odpowiedzialność za swoje zobowiązania finansowe. Druga osoba jest zatem zabezpieczona przed długami małżonka. Wygląda to więc odwrotnie niż przy majątku wspólnym. 

The post Rozdzielność majątkowa a wspólny dom – co warto wiedzieć? appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.

Czym jest darowizna w świetle prawa?

W pierwszej kolejności warto wyjaśnić, czy właściwie jest darowizna. To rodzaj umowy cywilnoprawnej, na mocy której darczyńca zobowiązuje się do świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Innymi słowy, przekazuje on jakiś składnik swojego majątku, na przykład nieruchomość, innej osobie, nie żądając w zamian zapłaty. Osoba otrzymująca darowiznę nie musi więc ponosić żadnych kosztów. 

Co ważne, w przypadku przekazania wartościowych składników majątku, jak nieruchomość, umowa taka musi przybrać formę aktu notarialnego. Mówi o tym. art 890 Kodeksu cywilnego. Jest to wymóg formalny, który zabezpiecza nie tylko obdarowanego, ale też darczyńcę. Po wykonaniu darowizny przechodzi ona na obdarowanego. 

Czy można cofnąć darowiznę po 10 latach?

W większości przypadków darowizna ma charakter trwały. Oznacza to, że po jej dokonaniu dany składnik majątku będzie już należał do obdarowanego. Istnieją jednak pewne wyjątki od tej zasady. W niektórych przypadkach bowiem możliwe jest cofnięcie darowizny. 

Jak możemy przeczytać w art. 898 Kodeksu cywilnego:

• 1. Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

Co istotne, darowiznę można cofnąć nawet po wielu latach. Kluczowe znaczenie mają tutaj powody, dla których darowizna ma zostać cofnięta. Jeśli obdarowany dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności, jest to podstawa do odwołania darowizny – nawet po dziesięciu latach. 

Jaki jest termin na odwołanie darowizny?

Jeśli chodzi o termin na odwołanie umowy darowizny, darczyńca ma na to rok, licząc od momentu, w którym dowiedział się on o niewdzięczności obdarowanego. Może zatem okazać się, że moment ten nastąpi nawet dziesięć lat po dokonaniu darowizny. Upływ czasu nie ma tutaj zatem znaczenia, o ile darczyńca poweźmie stosowne kroki krótko po uzyskaniu informacji na temat rażącej niewdzięczności ze strony osoby, która otrzymała składnik jego majątku w formie darowizny. 

Z jakich powodów można cofnąć darowiznę?

Wiele osób ma wątpliwości związane z tym, co może być argumentem przemawiającym za odwołaniem umowy darowizny. Oczywiście nie może to być drobne nieporozumienie czy bezpodstawna zmiana zdania darczyńcy. Ważne jest, aby istniały możliwe do uargumentowania przesłanki, które nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że odwołanie darowizny jest najlepszym rozwiązaniem. 

Rażąca niewdzięczność obdarowanego

Najczęściej przywoływaną podstawą do odwołania darowizny wykonalnej jest rażąca niewdzięczność obdarowanego. Co to oznacza w praktyce? Najczęściej są to sytuacje związane na przykład z brakiem opieki nad osobą starszą, która miała być sprawowana w zamian za darowiznę czy z różnego typu zachowaniami, które są moralnie naganne. Przemoc fizyczna, psychiczna czy działania godzące w godność darczyńcy to niektóre z zachowań, które mogą stać się podstawą do cofnięcia umowy darowizny. Co ważne, obowiązek udowodnienia rażącej niewdzięczności spoczywa na darczyńcy. Warto wówczas skorzystać z porady prawnej w Gdańsku. 

Niedostatek darczyńcy

Prawo pozwala na odwołanie darowizny niewykonalnej, jeśli po zawarciu umowy sytuacja majątkowa darczyńcy znacząco się pogorszyła. A zatem, jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w kłopoty finansowe, może zmienić decyzję. Przykładem może być utrata pracy, poważna choroba lub konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia. W takich okolicznościach wykonanie darowizny mogłoby zadziałać na szkodę darczyńcy, dlatego też możliwe jest cofnięcie darowizny niewykonanej.

Jak przebiega zwrot darowizny po 10 latach?

Procedura zwrotu darowizny po dziesięciu latach jest złożona i składa się z kilku etapów. Osoby, które chcą zdecydować się na taki krok, powinny w pierwszej kolejności skonsultować się z prawnikiem, który przeanalizuje całą sytuację i określi optymalny sposób działania. Stwierdzi on także, czy rzeczywiście można mówić o rażącej niewdzięczności. Może to ułatwić cały proces cofnięcia i zwrotu darowizny. 

Pierwszym krokiem jest złożenie pisemnego oświadczenia o odwołaniu darowizny. Dokument ten powinien jasno wskazywać powód odwołania darowizny oraz okoliczności uzasadniające decyzję darczyńcy.

Jeżeli obdarowany nie zgadza się na zwrot majątku, sprawa może trafić do sądu cywilnego. Wówczas sąd ocenia okoliczności przekazania darowizny, zachowanie obdarowanego czy inne kwestie, związane ze sprawą. 

Dopiero prawomocny wyrok sądu może zobowiązać obdarowanego do zwrotu przekazanego majątku lub jego równowartości. Zwrot odbywa się w formie aktu notarialnego. Nie ma jednak wątpliwości, że takie postępowanie może zająć wiele czasu i wiązać się z dużym obciążeniem emocjonalnym dla stron konfliktu. To jeszcze jeden argument przemawiający za tym, że warto zdecydować się na skorzystanie z pomocy prawnej. 

Czy można cofnąć darowiznę nieruchomości?

W wielu przypadkach darowizna dotyczy wartościowych składników majątku, jak nieruchomości. W takich sytuacjach odwołanie umowy darowizny może okazać się szczególnie skomplikowane, choć oczywiście jest ono możliwe. Na ogół konieczne jest przeprowadzenie postępowania sądowego, a także dokonanie zmian w księdze wieczystej. 

Jeżeli sąd uzna zasadność odwołania darowizny, obdarowany zobowiązany jest do przeniesienia własności nieruchomości z powrotem na darczyńcę. Czasami jednak zwrot w naturze nie jest możliwy. Wtedy sąd może zasądzić odpowiednie odszkodowanie. 

Po jakim czasie nie można cofnąć darowizny?

Kluczowe znaczenie ma wspomniany wcześniej rok na odwołanie darowizny, co związane jest z rażącą niewdzięcznością obdarowanego. Jeśli darczyńca nie zareaguje w ciągu roku od uzyskania informacji na temat niewdzięcznego zachowania, traci prawo do cofnięcia darowizny z tej przyczyny. Data zawarcia umowy darowizny nie ma tutaj znaczenia.

Istnieje również inna sytuacja wyłączająca możliwość odwołania darowizny. Dotyczy ona przypadku, gdy darczyńca przebaczył obdarowanemu. Przebaczenie oznacza świadome wybaczenie niewłaściwego zachowania i skutecznie zamyka drogę do późniejszego cofnięcia darowizny. 

Jakie są skutki cofnięcia darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego?

Skutki odwołania umowy darowizny mogą być bardzo poważne zarówno dla darczyńcy, jak i obdarowanego. Właśnie dlatego przed podjęciem decyzji należy zastanowić się nad jej ewentualnymi konsekwencjami.

Najważniejszy jest tutaj obowiązek zwrotu przedmiotu darowizny. Jeśli zwrot w naturze nie jest możliwy, obdarowany może zostać zobowiązany do zapłaty równowartości darowizny. Może to być duże obciążenie finansowe, którego spłata może zająć wiele czasu. W przypadku nieruchomości cofnięcie darowizny oznacza konieczność ponownego przeniesienia własności oraz aktualizacji wpisów w księdze wieczystej.

Czy można cofnąć darowiznę po 10 latach – podsumowanie

Odpowiedź na pytanie czy można cofnąć darowiznę po 10 latach nie jest jednoznaczna. Polskie prawo dopuszcza taką możliwość, ale tylko w określonych okolicznościach. Kluczowe znaczenie mają powody cofnięcia darowizny oraz moment, w którym darczyńca dowiedział się o niewdzięcznym zachowaniu obdarowanego.

Przede wszystkim jednak warto mieć świadomość, że darowizna nie jest jedynym sposobem na przekazanie majątku innym osobom. Mowa tu między innymi o takich rozwiązaniach, jak umowa dożywocia czy sporządzenie testamentu, które pozwala na zachowanie pełnej kontroli nad majątkiem do końca życia. W każdym przypadku warto porozmawiać z prawnikiem, który skaże wszystkie wady i zalety dostępnych rozwiązań i pomoże w wyborze tego, które będzie najbardziej optymalne w danej sytuacji. 

Najczęściej zadawane pytania o cofnięcie darowizny po 10 latach

Darowizna jest rozwiązaniem, które cieszy się w Polsce dużą popularnością. W związku z tym postanowiliśmy przygotować odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Czy można unieważnić akt notarialny darowizny?

Tak, akt notarialny darowizny można unieważnić, ale tylko w określonych sytuacjach przewidzianych przez prawo. Najczęściej dotyczy to przypadków, gdy umowa została zawarta pod wpływem błędu, groźby, podstępu lub gdy jedna ze stron nie miała zdolności do czynności prawnych. 

Kiedy występuje rażąca niewdzięczność obdarowanego?

Rażąca niewdzięczność obdarowanego występuje wtedy, gdy jego zachowanie wobec darczyńcy jest szczególnie naganne i narusza podstawowe zasady współżycia społecznego. Może to obejmować między innymi przemoc fizyczną lub psychiczną, poważne znieważenie darczyńcy, uporczywe konflikty, rażące naruszenie obowiązków rodzinnych, jak porzucenie schorowanego rodzica czy odmowę pomocy w sytuacji choroby lub trudnej sytuacji życiowej. 

Ile kosztuje cofnięcie darowizny?

Koszt sprawy o cofnięcie darowizny zależy przede wszystkim od wartości przedmiotu darowizny. Opłata sądowa w sprawach cywilnych wynosi zazwyczaj 5% wartości sporu. Jeśli darowizna dotyczy nieruchomości o dużej wartości, opłata może być stosunkowo wysoka. Dodatkowo należy uwzględnić koszty pełnomocnika, opinii biegłych oraz ewentualnych opłat notarialnych. 

Jak bronić się przed odwołaniem darowizny?

Osoba obdarowana może bronić się przed odwołaniem darowizny, wykazując przed sądem, że nie doszło do rażącej niewdzięczności wobec darczyńcy. Istotne jest przedstawienie dowodów potwierdzających prawidłowe relacje, pomoc udzielaną darczyńcy lub brak zarzucanych zachowań. Skuteczną obroną może być również udowodnienie, że darczyńca przebaczył wcześniejsze konflikty albo że od momentu zdarzenia upłynął ustawowy termin na odwołanie darowizny. W takich przypadkach sąd może oddalić roszczenie o zwrot darowizny.

Źródło: 

https://arslege.pl/forma-umowy-darowizny/k9/a6413/

https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-898 

The post Czy można cofnąć darowiznę po 10 latach? appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.

Czym jest mir domowy w świetle prawa karnego?

Mir domowy jest prawem do spokojnego, niezakłóconego korzystania ze swojego miejsca zamieszkania. Może to być mieszkanie czy dom, ale też ogrodzony teren. Nie chodzi tu jednak tylko o daną przestrzeń, ale raczej o prawo jednostki do prywatności, autonomii i poczucia bezpieczeństwa. Miejsce to ma bowiem być chronione przed niechcianym pojawieniem się osób trzecich. 

Co istotne, prawo to przysługuje nie tylko właścicielowi nieruchomości, ale też osobom, które w danym momencie z niej korzystają. Dotyczy to na przykład lokatorów, którzy wynajmują mieszkanie. W przypadku różnego typu sporów wola osoby uprawnionej ma decydujący wpływ na to, co dokładnie określone zostanie mirem domowym. 

Naruszenie miru domowego – definicja i podstawy prawne

Zakłócenie miru domowego zostało uregulowane w art. 193 KK. Jak czytamy w danym artykule, karze podlega zarówno bezprawne wtargnięcie do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu, jak i nieopuszczenie takiego miejsca wbrew żądaniu osoby uprawnionej. Właśnie w takim przypadku możemy mówić o naruszeniu miru domowego. 

Należy przy tym mieć świadomość, że ustawodawca objął ochroną nie tylko działanie aktywne, polegające na wejściu bez zgody, lecz także zaniechanie. Co to oznacza w praktyce? Otóż pozostawanie w lokalu pomimo jednoznacznego żądania opuszczenia przestrzeni przez osobę uprawnioną również wypełnia znamiona czynu zabronionego. W praktyce oznacza to, że nawet pierwotnie legalne wejście może przekształcić się w naruszenie miru domowego, jeśli dalsze przebywanie staje się sprzeczne z wolą gospodarza.

I w tym przypadku kluczowe znaczenie ma wola osoby uprawnionej. Musi ona zostać wyrażona w sposób dostatecznie jasny, choć niekoniecznie werbalny. Może przybrać formę słowną, pisemną, a także wynikać z zachowania jednoznacznie wskazującego brak zgody na przebywanie w danym miejscu.

Kto może dopuścić się naruszenia miru domowego?

Choć kwestie związane z tym, czym jest mir domowy i kiedy można mówić o jego naruszeniu, wydają się proste, nadal mogę pojawiać się wątpliwości. Czy mir domowy może zostać naruszony przez współmałżonka lub współwłaściciela mieszkania? 

Wszystko zależy od konkretnej sytuacji. Prawo karne nie wyklucza bowiem przypadków, w których naruszenia miru domowego dopuszcza się osoba nieposiadająca uprawnień do władania danym lokalem, nawet jeśli jest to współmałżonek lub współwłaściciel. Jak to możliwe? 

Przykładem może być wynajem mieszkania. Właściciel, wynajmując lokal, traci prawo do swobodnego wchodzenia do niego czy przebywania w nim, mimo że to jego własność. Prawo chroni lokatora, który – jeśli właściciel będzie go nachodził – zyska możliwość zgłoszenia naruszeniu miru domowego. 

Podobnie wygląda to w przypadku małżonków. Nawet jeśli dany lokal należy do obojga małżonków, jeśli jedna z osób wyprowadzi się z uwagi na zakończenie związku, nie będzie mogła swobodnie wchodzić do mieszkania. Oczywiście największe znaczenie ma tutaj wola i poczucie bezpieczeństwa małżonka, który będzie nadal zamieszkiwał w tym miejscu. 

Jakie miejsca podlegają ochronie miru domowego?

To także kwestia, która budzi wątpliwości. Zgodnie z przepisami, o naruszeniu miru domowego można mówić nie tylko w przypadku domu czy mieszkania, ale też konkretnego terenu, innego typu lokalu czy pomieszczenia gospodarczego. Najważniejsze jest, aby miejsce to był w jakiś sposób wyodrębnione, na przykład ogrodzeniem, oraz by pozostawało we władaniu osoby, która w nim przebywa i mieszka. 

Jak i gdzie zgłosić naruszenie miru domowego?

Zgłoszenie miru domowego w pierwszej kolejności warto zgłosić na policję, szczególnie jeśli obecność osoby trzeciej wywołuje poczucie zagrożenia. Funkcjonariusze policji powinni jak najszybciej pojawić się na miejscu i podjąć interwencję, a następnie sporządzić dokumentację, która będzie niezbędna w przypadku dalszych roszczeń. Istnieje bowiem możliwość dochodzenia zadośćuczynienia lub odszkodowania na drodze cywilnej. 

W takim przypadku należy zadbać o zgromadzenie materiału dowodowego. Mogą to być zdjęcia, filmy czy nagrania głosowe, a także zeznania świadków. Pozycję osoby pokrzywdzonej mogą wzmocnić także dowody świadczące o tym, że prosiła ona lub żądała opuszczenia danego lokalu, jednak było to bezskuteczne. 

Co grozi za naruszenie miru domowego?

Za naruszenie miru domowego grozi odpowiedzialność karna w postaci grzywny, kary ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Wymiar kary uzależniony jest od stopnia społecznej szkodliwości czynu, jego uporczywości oraz skutków dla pokrzywdzonego.

Oczywiście każda sytuacja rozpatrywana jest w sposób indywidualny. Sąd bierze pod uwagę, czy działanie sprawcy było jednorazowe, czy miało charakter powtarzalny, a także to, czy towarzyszyły mu inne naganne zachowania, takie jak groźby lub przemoc psychiczna. W praktyce orzeczniczej często spotykamy się z karami ograniczenia wolności połączonymi z obowiązkiem powstrzymania się od kontaktu z pokrzywdzonym, co w większości przypadków wydaje się najlepszym rozwiązaniem, szczególnie dla ofiary. 

Odszkodowanie za naruszenie miru domowego

Wiele osób zastanawia się nad tym, czy osoby poszkodowane mogą domagać się odszkodowania. I w tym przypadku wiele zależy od sytuacji. Pokrzywdzony ma prawo dochodzić odszkodowania oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Musi to zrobić na drodze cywilnej. Podstawą prawną jest naruszenie dóbr osobistych, w szczególności prawa do prywatności i spokoju domowego.

Wysokość świadczenia zależy od stopnia naruszenia, czasu jego trwania oraz skutków psychicznych, jakie wywołało. Znaczenie ma tutaj opinia ofiary na temat tego, w jakim stopniu działania były krzywdzące. Sądy coraz częściej przyznają odszkodowania, dostrzegając wagę naruszeń sfery prywatnej. 

W tym miejscu warto dodać, że roszczenia te mogą być dochodzone niezależnie od postępowania karnego. W każdym przypadku warto skonsultować się z prawnikiem, który przeanalizuje daną sytuację i określi, jakie są szanse na uzyskanie odszkodowania i co można zrobić, aby je zwiększyć. 

Najczęściej zadawane pytania o naruszenie miru domowego (FAQ)

Wiele osób zwraca się do nas z pytaniami związanymi z zakłócaniem miru domowego i tym, jak można dochodzić swoich praw. Postanowiliśmy odpowiedzieć na najczęstsze z nich. 

Kiedy można zgłosić zakłócanie miru domowego?

Zgłoszenie naruszenia miru domowego jest możliwe zawsze wtedy, gdy ktoś bez zgody osoby uprawnionej wchodzi do mieszkania, domu lub innego chronionego miejsca albo nie chce go opuścić mimo wyraźnego żądania. Nie ma znaczenia pora dnia ani relacja ze sprawcą.

Czy naruszenie miru domowego jest przestępstwem?

Tak, naruszenie miru domowego jest przestępstwem określonym w art. 193 KK i podlega odpowiedzialności karnej. 

Czy były małżonek może naruszyć mir domowy?

Tak, były małżonek może naruszyć mir domowy, jeżeli nie mieszka już w lokalu i wchodzi do niego lub przebywa w nim wbrew woli osoby faktycznie uprawnionej do korzystania z mieszkania.

Czy właściciel mieszkania może wejść bez zgody lokatora?

Co do zasady nie. Właściciel nie ma prawa wchodzić do wynajmowanego lokalu bez zgody lokatora, poza wyjątkowymi sytuacjami przewidzianymi prawem, np. w razie awarii zagrażającej mieniu lub życiu.

Jakie jest zadośćuczynienie za naruszenie miru domowego?

Zadośćuczynienie zależy od okoliczności sprawy i skali naruszenia. Może obejmować rekompensatę za stres, poczucie zagrożenia i naruszenie prywatności, a jego wysokość ustalana jest indywidualnie przez sąd.

Podsumowanie

Naruszenie miru domowego jest przestępstwem. Warto wiedzieć, w jakich sytuacjach można mówić o naruszeniu miru domowego i jak na nie reagować. Poszkodowany, który zna swoje prawa, ma większe szanse na uzyskanie odszkodowania, a przede wszystkim – na odzyskanie spokoju i poczucia bezpieczeństwa. Pomocne może okazać się wsparcie prawnika w Gdańsku, który dostosuje sposób działania do sytuacji i oczekiwań pokrzywdzonego. 

The post Naruszenie miru domowego – co oznacza i kiedy zachodzi? appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.

Czym jest przedawnienie roszczeń?

Przedawnienie roszczeń to nic innego jak upływ zastrzeżonego przez ustawodawcę terminu dla dochodzenia roszczenia (świadczenia), czego skutkiem jest możliwość uchylenia się od jego zaspokojenia przez dłużnika. Innymi słowy, są to określone terminy, w których wierzyciel może dochodzić swoich praw, a po ich upływie traci tę możliwość. 

Bardzo istotne jest, że przedawnieniu ulegają wyłącznie roszczenia majątkowe. Co więcej, nie wszystkie z nich, co jest bardzo ważną informacją zarówno dla wierzycieli, jak i dłużników. Istnieją bowiem wyjątki wyłączające przedawnienie określonych roszczeń majątkowych. Dla przykładu jest to roszczenie o zniesienie współwłasności. W przypadku wątpliwości dotyczących tego, czy dane roszczenie ulega przedawnieniu, warto skontaktować się z prawnikiem. Określi on również, po jakim czasie wierzyciel traci możliwość dochodzenia roszczenia. 

Zgodnie z art. 117 § 2 Kodeksu Cywilnego, po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia. Można to zrobić na przykład przez oświadczenie złożone uprawnionemu lub odmowę spełnienia świadczenia po tym, jak wierzyciel wezwie do jego spełnienia.

Przeczytaj również: Zabezpieczenie roszczeń

Kto i kiedy może zarzucić przedawnienie roszczeń?

W sytuacjach spornych, w postępowaniu przed sądem, pozwany może podnieść zarzut przedawnienia. Warto to zrobić, ponieważ rozwiązanie to ma na celu przede wszystkim zapewnienie ochrony dłużnikom w sytuacji, kiedy wierzyciel przez długi czas zwleka z dochodzeniem swoich roszczeń. 

Zobowiązany może zrzec się korzystania z zarzutu przedawnienia, ale jeśli zrobi to przed upływem terminu, to takie zrzeczenie będzie nieważne. Co ważne, w bardzo wyjątkowych wypadkach zarzut przedawnienia może być oceniony przez sąd jako sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Należy mieć tę świadomość, ponieważ każda tego typu sytuacja oceniana jest przez sąd w sposób indywidualny, a oparciu o sytuację zarówno wierzyciela, jak i dłużnika. Przykładem może być sytuacja, kiedy wierzyciel przez lata zmagał się z poważną chorobą, uniemożliwiającą mu podjęcie działań mających na celu odzyskanie należności. 

Rodzaje roszczeń, które ulegają lub nie ulegają przedawnieniu

Ogólna zasada jest taka, że przedawnieniu ulegają wyłącznie roszczenia majątkowe. Innymi słowy, są to wszystkie te roszczenia, których wartość można określić, posługując się konkretną kwotą pieniężną. Są to między innymi długi, roszczenia wynikające z zawarcia różnego typu umów czy roszczenia pracownicze, związane z wynagrodzeniem. 

Z kolei przedawnieniu nie ulegają roszczenia niemajątkowe, a zatem takie, których nie wyraża się w pieniądzu. Mogą to być na przykład o charakterze osobistym, związane z ochroną dóbr, roszczenia związane z własnością nieruchomości, wspomniane wcześniej roszczenia o zniesienie współwłasności czy zobowiązania wobec Funduszu Alimentacyjnego. Wśród innych typów roszczeń, które nie ulegają przedawnieniu, wymienić można roszczenia powstałe w wyniku zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości bądź ludobójstwa. 

Standardowe i szczególne terminy przedawnienia roszczeń

Terminy przedawnienia określone są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, co oznacza, że nie mogą być skracane, ani przedłużane przez czynność prawną. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat. Z kolei dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin ten wynosi trzy lata. 

Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego). Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Wtedy następuje wraz z upływem dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. 

Pomoc doświadczonego adwokata od spraw gospodarczych, w zakresie obliczenia prawidłowego terminu przedawnienia, jest nieoceniona. Wynika to z faktu, że zasady przedawnienia roszczeń są niezwykle skomplikowane, a przy tym mogą być uzależnione od rodzaju roszczenia. Co więcej, skuteczne złożenie pozwu cywilnego do sądu np. o zapłatę w odpowiednim postępowaniu sądowym przez adwokata pomoże wyegzekwować wierzytelność. Z drugiej strony, prawnik może zapewnić pomoc dłużnikowi, który chce skorzystać z przedawnienia, tym samym unikając konieczności spłaty długu. 

Od czego zaczyna się bieg terminu przedawnienia?

Aby precyzyjnie określić, kiedy dojdzie do przedawnienia roszczenia, należy znać moment, w którym rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia. W tym przypadku zasady są jasne, ponieważ bieg terminu przedawnienia zazwyczaj rozpoczyna się od tego dnia, w którym roszczenie staje się wymagalne. Innymi słowy, jest to dzień, w którym wierzyciel ma prawo żądać od dłużnika spłaty roszczenia. Dobrym przykładem może być tutaj faktura. Jeśli wierzyciel nie spłaci jej w terminie, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się dzień po terminie dnia płatności. 

Skutki przedawnienia roszczenia – czy przedawnione roszczenie wygasa?

Najważniejsza informacja jest taka, że przedawnione roszczenie nie wygasa. Istnieje ono w dalszym ciągu, jednak – na skutek przedawnienia – wierzyciel nie może domagać się jego spłaty z wykorzystaniem przymusu państwowego. Jeśli bowiem wierzyciel wejdzie na drogę sądową, prawdopodobnie sąd oddali powództwo. Wyjątkiem może być tutaj wystąpienie wyjątkowych okoliczności. 

Tak naprawdę wierzyciel może jednak liczyć wyłącznie na dobrowolną spłatę zobowiązania przez dłużnika, jeśli roszczenie uległo już przedawnieniu. Jeśli dojdzie do takiej spłaty długu, dłużnik nie może później odwołać się od swojej decyzji – nawet jeżeli nie miał świadomości, że zobowiązanie uległo przedawnieniu. 

Najczęstsze pytania o przedawnienie roszczeń

Masz wątpliwości związane z przedawnieniem roszczeń? Poniżej przygotowaliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. 

Czym jest przedawnienie roszczeń w prawie cywilnym?

Przedawnienie roszczeń to upływ zastrzeżonego przez ustawodawcę terminu dla dochodzenia roszczenia. Dzięki temu rozwiązaniu, po upływie określonego terminu, dłużnik może uchylić się od spłaty swojego długu. 

Jakie roszczenia ulegają przedawnieniu, a które są z niego wyłączone?

Przedawnieniu ulegają przede wszystkim roszczenia majątkowe. Z kolei przedawnienie nie dotyczy roszczeń niemajątkowych, na przykład związanych z dobrami osobistymi czy zniesieniem współwłasności. 

Jak długo można dochodzić roszczeń przed ich przedawnieniem?

Każdy wierzyciel powinien pilnować tego, w jakim terminie przedawni się roszczenie, odpowiednio wcześnie przystępując do czynności mających na celu egzekucję należności. Im wcześniej podjęte zostaną działania, tym lepiej, ponieważ w niektórych przypadkach postępowanie może trwać kilka miesięcy, a nawet lat. Roszczeń można dochodzić od momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia, czyli od dnia po dniu, w którym powinna nastąpić spłata długu. 

Czy przedawnione roszczenie wygasa całkowicie?

Nie, przedawnione roszczenie nie wygasa. Istnieje nadal, jednak wierzyciel nie może dochodzić roszczenia, korzystając z organów państwowych, takich jak sąd. 

Jak można przerwać bieg przedawnienia roszczeń?

Bieg przedawnienia roszczeń może zostać przerwany między innymi przez złożenie pozwu przez wierzyciela, poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego, podpisanie ugody lub uznanie długu przez dłużnika. Zgodnie z prawem, bieg przedawnienia roszczenia przerywany jest bowiem przez każdą czynność przed sądem lub odpowiednim organem, która ma na celu odzyskanie roszczenia. 

Podsumowanie

Przedawnienie roszczeń jest instytucją, która z jednej strony ma chronić dłużników, z drugiej natomiast ma zachęcać wierzycieli do sprawnego dochodzenia swoich roszczeń, bez zbędnej zwłoki. Sprawna egzekucja należności niesie ze sobą wiele korzyści dla wierzyciela, dlatego nie warto odkładać jej na później – tym bardziej że w niektórych przypadkach roszczenia przedawniają się stosunkowo szybko. 

W przypadku wątpliwości lub problemów z odzyskaniem roszczenia, warto zdecydować się na skorzystanie z pomocy prawnika. Określi on, która metoda dochodzenia roszczeń będzie najbardziej skuteczna i sprawdzi, po jakim czasie dane roszczenie może ulec przedawnieniu. Kiedy bowiem to nastąpi, odzyskanie należności nie będzie możliwości – z wyjątkiem sytuacji, gdy dłużnik zwróci swój dług dobrowolnie.

The post Przedawnienie roszczeń – co warto wiedzieć? appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.

Przeczytaj także: Czy adwokat w sprawie rozwodowej jest konieczny?

Jaka kwota?

Co istotne suma poniesionych kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku w postępowaniu cywilnym nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego. Nadto również koszty nakazanego przez sąd  osobistego stawiennictwa strony sąd zasądzi do kosztów procesu.

Co z wynagrodzeniem adwokata?

W przypadku strony reprezentowanej przez adwokata jako niezbędne koszty procesu rozumiemy wynagrodzenie tego adwokata (koszty zastępstwa procesowego) i jego wydatki na tę sprawę.

Wynagrodzenie radcy prawnego

Stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię generalną RP zwraca się koszty zgodnie z przepisami o wynagrodzeniu adwokata.

Jeśli potrzebujesz porady prawnej, sprawdź ofertę: kancelaria prawna Gdynia

Co z kosztami mediacji?

Mediację można zaliczać do niezbędnych kosztów procesu, o ile jej przeprowadzenie poprzedzone zostało skierowaniem przez sąd.

Jeżeli postępowanie cywilne zostało wszczęte w ciągu 3 miesięcy od dnia zakończenia mediacji, do niezbędnych kosztów procesu zalicza się także koszty mediacji. Dzieje się tak, jeśli mediacja zakończyła sprawy ugodą lub zawarta ugoda nie została zatwierdzona przez sąd. Koszty takiej mediacji zalicza się do kosztów procesu w wysokości nieprzekraczającej wysokości 1/4 opłaty od tego pozwu.

Kto ponosi te koszty?

Zgodnie kodeksem postępowania cywilnego oraz z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania zwrot kosztów procesu ponosi, kto przegrał proces. To przegrany musi ponieść koszty procesu, o czym orzeka sąd w orzeczeniu końcowym. Przez przegranie sprawy należy rozumieć przegraną zarówno z powodów merytorycznych, jak i formalnych. W trakcie procesu powód musi być przygotowany na ponoszenie bieżących kosztów związanych ze sprawą. W szczególności koszty sądowej tj. opłaty od pozwu. Aczkolwiek jeśli sprawę wygra, pozwany będzie musiał mu dokonać zwrotu kosztów procesu, ponieważ sąd zasądzi konieczność zapłaty poniesionych kosztów.

The post Niezbędne koszty procesu appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.

Jak przeprowadzić ubezwłasnowolnienie?

Konieczność ubezwłasnowolnienia bliskiej nam osoby to niezwykle trudna sytuacja, z którą przyjdzie się zmierzyć wielu z nas. Niestety bardzo często jest to najlepsze rozwiązanie, które pozwoli ochronić daną osobę oraz jej interesy.

Rodzaje ubezwłasnowolnienia

Rozpoznajemy dwa rodzaje ubezwłasnowolnienia – całkowite oraz częściowe.

• Ubezwłasnowolnienie częściowe, jak stanowi art. 16 § 1 k.c. może być orzeczone wobec osoby pełnoletniej z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. Skutkiem ubezwłasnowolnienia częściowego jest ograniczenie zdolności do czynności prawnych osoby ubezwłasnowolnionej oraz ustanowienie dla niej kuratora.

• Ubezwłasnowolnienie całkowite zgodnie z art.  13 § 1 k.c. osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. W konsekwencji osoba taka traci zdolność do czynności prawnych i zostaje dla niej ustanowiony opiekun prawny (jeśli nie pozostaje ona pod władzą rodzicielską).

Niezależnie od rodzaju ubezwłasnowolnienia stanowi ono ogromną ingerencję w prawa jednostki. W związku z tym ta instytucja traktowana jest jako swoiste ultima ratio i może zostać uruchomiona wyłącznie wtedy, kiedy stoi za tym dobro osoby ubezwłasnowolnianej.

Gdzie złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie? 

Ubezwłasnowolnienie następuje na podstawie postanowienia sądu, który uprzednio weryfikuje poczytalności danej osoby.  Celem uzyskania ww. postanowienia należy złożyć odpowiedni wniosek do sądu okręgowego, właściwego dla miejsca zamieszkania osoby, której wniosek o ubezwłasnowolnienie dotyczy. 

Przeczytaj również: Właściwość miejscowa sądu w sprawie cywilnej

Kto może złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie?

• małżonek osoby, której dotyczy wniosek;

• jej krewni w linii prostej (zstępni – np. syn, wnuk i wstępni np. ojciec, dziadek);

• rodzeństwo (tylko gdy nie ma przedstawiciela ustawowego osoby której wniosek dotyczy);

• jej przedstawiciel ustawowy;

• prokurator.

Co musi zawierać wniosek o ubezwłasnowolnienie?

Przede wszystkim wniosek musi odpowiadać wszelkim wymogom formalnym dla pism procesowych w postępowaniach cywilnych. Oczywiście wniosek taki lub dołączone do niego dokumenty medyczne muszą uprawdopodobnić istnienie choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub występowania innego rodzaju zaburzeń psychicznych. Z pewnością należy również wykazać pokrewieństwo, czyli że wnioskodawca przynależy do kręgu osób mogących wnioskować o ubezwłasnowolnienie danej osoby. W praktyce oznacza to, że konieczne będzie załączenie odpowiednich dokumentów, np. odpisu aktu małżeństwa, odpisu aktu urodzenia.

Może Cię zainteresować: Pokrewieństwo – co to jest i jakie wywiera skutki prawne?

Koszty postępowania o ubezwłasnowolnienie

Opłata sądowa od wniosku o ubezwłasnowolnienie wynosi 100 zł. W przypadku posiadania pełnomocnika dodatkowo zapłacimy 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Należy się także liczyć z kosztami związanymi z zaliczką na poczet opinii biegłych lekarzy (psychiatra lub neurolog, a także psycholog). Konieczność powołania ww. biegłych wynika z art. 553 k.p.c., a zaliczka na poczet opinii wynosi zazwyczaj kilkaset złotych.

Reasumując, postępowanie o ubezwłasnowolnienie nie należy do prostych postępowań. Często w grę wchodzą silne emocje wnioskodawcy związane z trudną sytuacją. Dlatego warto zaczerpnąć pomocy u profesjonalnego pełnomocnika, który sporządzi odpowiedni wniosek i pokieruje sprawą. Zapoznaj się z ofertą naszej kancelarii: prawnik prawo rodzinne Gdańsk

The post O UBEZWŁASNOWOLNIENIU appeared first on TEMIDA Kancelaria Prawna Gdańsk.